ગુજરાતના પ્રથમ દાયકાના મુખ્યમંત્રીઓ
૧ મે, ૧૯૬૦ ના રોજ ગુજરાતની સ્થાપના પછી વહીવટી માળખું ગોઠવવાનું કામ શરૂ થયું.
- ડૉ. જીવરાજ મહેતા (૧૯૬૦-૬૩): રાજ્યના પાયાના પથ્થર. તેમણે જમીન સુધારણા અને આરોગ્ય ક્ષેત્રે પાયાનું કામ કર્યું.
- બળવંતરાય મહેતા (૧૯૬૩-૬૫): ભારતમાં 'પંચાયતી રાજ' ના પ્રણેતા. ૧૯૬૫ ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ દરમિયાન કચ્છ સરહદે વિમાન દુર્ઘટનામાં તેઓ શહીદ થયા હતા. આ એકમાત્ર કિસ્સો છે જેમાં ચાલુ મુખ્યમંત્રીનું પદ પર હોવા છતાં યુદ્ધમાં મોત થયું હોય.
નવનિર્માણ આંદોલન અને રાજકીય બદલાવ
૧૯૭૪ માં મોંઘવારી અને ભ્રષ્ટાચાર સામે ગુજરાતના વિદ્યાર્થીઓએ નવનિર્માણ આંદોલન શરૂ કર્યું.
- પરિણામ: તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી ચીમનભાઈ પટેલે રાજીનામું આપવું પડ્યું અને વિધાનસભા બરખાસ્ત થઈ.
- બાબુભાઈ જશભાઈ પટેલ: તેમણે ગુજરાતમાં પ્રથમ વાર 'બિન-કોંગ્રેસી' (જનતા મોરચો) સરકાર બનાવી હતી.
માધવસિંહ સોલંકી અને સામાજિક યોજનાઓ
માધવસિંહ સોલંકીના શાસનકાળ (૧૯૮૦-૮૫) માં ગુજરાતમાં મહત્વના સામાજિક નિર્ણયો લેવાયા.
- મધ્યાહન ભોજન યોજના: બાળકોને શાળામાં મફત ભોજન આપવાની શરૂઆત તેમના સમયમાં થઈ.
- કુટુંબ પોથી: ગરીબ પરિવારો માટે રેશનિંગની નવી વ્યવસ્થા શરૂ કરી.
- KHAM થિયરી: ક્ષત્રિય, હરિજન, આદિવાસી અને મુસ્લિમ વોટબેંકના સમીકરણો દ્વારા તેમણે રેકોર્ડબ્રેક ૧૪૯ બેઠકો જીતી હતી.
કેશુભાઈ પટેલ અને નરેન્દ્ર મોદી યુગ
- કેશુભાઈ પટેલ: 'ગોકુળ ગ્રામ યોજના' અને ૨૦૦૧ ના ભૂકંપ પછી પુનઃનિર્માણના કાર્યોમાં તેમનો ફાળો છે.
- નરેન્દ્ર મોદી (૨૦૦૧-૨૦૧૪): ગુજરાતના સૌથી લાંબા સમય સુધી મુખ્યમંત્રી રહેનાર નેતા.
- વિકાસ મોડેલ: વાઈબ્રન્ટ ગુજરાત સમિટ, જ્યોતિગ્રામ યોજના (૨૪ કલાક વીજળી), સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ, સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી અને બેટી બચાવો જેવી યોજનાઓ દ્વારા ગુજરાતને વૈશ્વિક ફલક પર મૂક્યું.
મહિલા નેતૃત્વ અને વર્તમાન સ્થિતિ
૨૦૧૪ માં નરેન્દ્ર મોદી ભારતનાં વડાપ્રધાન બન્યા પછી આનંદીબેન પટેલ ગુજરાતના પ્રથમ મહિલા મુખ્યમંત્રી બન્યા. ત્યારબાદ વિજયભાઈ રૂપાણી અને અત્યારે ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી તરીકે સેવા આપી રહ્યા છે.