Master Textbook science

ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી અને કમ્પ્યુટર: પાયાથી કૃત્રિમ બુદ્ધિક્ષમતા (AI) સુધી

આ ટોપિકની સંપૂર્ણ થીયરી ધ્યાનથી વાંચો અને છેલ્લે આપેલી ક્વિઝ દ્વારા તમારું જ્ઞાન ચકાસો.

star અગત્યના મુદ્દાઓ (Important Points)

૧. કમ્પ્યુટર નો ઇતિહાસ અને પેઢીઓ

ચાર્લ્સ બેબેજને 'કમ્પ્યુટર ના પિતા' ગણવામાં આવે છે.

  • પ્રથમ પેઢી: વેક્યૂમ ટ્યુબ (Vacuum Tubes) નો ઉપયોગ.
  • બીજી પેઢી: ટ્રાન્ઝિસ્ટર (Transistors).
  • ત્રીજી પેઢી: IC (Integrated Circuits) ચીપ્સ.
  • ચોથી પેઢી: માઈક્રોપ્રોસેસર (VLSI).
  • પાંચમી પેઢી: AI (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) અને રોબોટિક્સ.
star અગત્યના મુદ્દાઓ (Important Points)

૨. હાર્ડવેર અને સોફ્ટવેર

  • CPU (સેન્ટ્રલ પ્રોસેસિંગ યુનિટ): કમ્પ્યુટર નું 'મગજ'. જે ALU અને CU થી બનેલું છે.
  • મેમરી:
  • RAM (રેમ): અસ્થાયી (Volatile) મેમરી જે ડેટા ને પ્રોસેસિંગ વખતે રાખે છે.
  • ROM (રોમ): સ્થાયી મેમરી જેમાં બૂટિંગ (BIOS) ઇન્સ્ટ્રક્શન હોય છે.
  • સ્ટોરેજ: HDD (હાર્ડ ડિસ્ક) અને SSD (જે વધુ ઝડપી છે).
  • OS (ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ): વિન્ડોઝ, લિનક્સ, એન્ડ્રોઇડ (હાર્ડવેર અને વપરાશકર્તા વચ્ચેનો સેતુ).
star અગત્યના મુદ્દાઓ (Important Points)

૩. ઇન્ટરનેટ અને નેટવર્કિંગ

  • નેટવર્ક પ્રકાર:
  • LAN: એક રૂમ કે બિલ્ડિંગ પૂરતું.
  • WAN: આખા વિશ્વ ને સાંકળતું (ઇન્ટરનેટ એ મોટામાં મોટું WAN છે).
  • પ્રોટોકોલ: HTTP (વેબ બ્રાઉઝિંગ), FTP (ફાઈલ ટ્રાન્સફર), SMTP (ઈમેઈલ).
  • IP એડ્રેસ: IPv4 (૩૨-બીટ) અને IPv6 (૧૨૮-બીટ) એ દરેક ઉપકરણ ની યુનિક ઓળખ છે.

૪. સાયબર સિક્યુરિટી (Cybersecurity)

  • વાયરસ (Virus): ડેટા ને નુકશાન કરતો પ્રોગ્રામ.
  • ફિશિંગ (Phishing): ખોટી લિંક મોકલી ને વ્યક્તિગત માહિતી ચોરવી.
  • ફાયરવોલ (Firewall): અનધિકૃત નેટવર્ક ટ્રાફિક રોકવા માટે નું રક્ષણ કવચ.
  • સ્પાન (Spam): બિનજરૂરી જંક ઈમેઈલ.
star અગત્યના મુદ્દાઓ (Important Points)

૫. નવી ટેકનોલોજી: AI, Cloud અને 5G

  • AI (કૃત્રિમ બુદ્ધિક્ષમતા): મશીનો ને માનવી ની જેમ વિચારતા કરવા (દા.ત. ChatGPT).
  • ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ: ડેટા ને ઇન્ટરનેટ પર સર્વર માં સ્ટોર કરવો (Google Drive, AWS).
  • IoT (Internet of Things): દરેક ઉપકરણ નું ઇન્ટરનેટ થી જોડાણ (સ્માર્ટ હોમ).
  • સૂપર કમ્પ્યુટર: ભારત નું પ્રથમ સુપર કમ્પ્યુટર ‘પરમ ૮૦૦૦’ (PARAM 8000) હતું.

૬. શોર્ટકટ્સ અને એબ્રિવિએશન

ASCII, URL (Uniform Resource Locator), HTML, SQL, GUI. આ બધી ટર્મ્સ ઘણીવાર પરીક્ષામાં ફૂલ ફોર્મ તરીકે પૂછાય છે. કમ્પ્યુટર ની સાક્ષરતા ના ભાગ રૂપે શોર્ટકટ કીઝ (દા.ત. Ctrl+C) પણ યાદ રાખવી જરૂરી છે.

quiz

તમારી તૈયારી ચકાસો (Quizzes)

આ ટોપિકના અલગ અલગ પાસાઓ પર નીચે મુજબની ક્વિઝ ઉપલબ્ધ છે. દરેક ક્વિઝમાં 20 પ્રશ્નો છે.